Uwaga
  • Folder doesn't exist or doesn't contain any images

"To odkrycie zmieniło nasze rozumienie najgłębszych tajników materii i może się okazać kluczowe dla naszego pojmowania Wszechświata" - uzasadnił swoją decyzję Komitet Noblowski. Medycyna i fizjologia William C. Campbell i Satoshi Omura za odkrycia dotyczące nowej metody leczenia zakażeń wywołanych przez pasożytnicze nicienie, oraz Youyou Tu za odkrycia dotyczące nowych sposobów leczenia malarii – otrzymali Nobla 2015 w dziedzinie medycyny i fizjologii. 

"Tegoroczni laureaci Nobla opracowali terapie, które zrewolucjonizowały leczenie niektórych z najbardziej wyniszczających chorób pasożytniczych" - uzasadnił swoją decyzję Komitet Noblowski. Według Komitetu "te dwa odkrycia dały ludzkości nowe mocne narzędzia do walki z tymi ciężkimi schorzeniami, na które zapadają setki milionów ludzi rocznie". Komitet zdecydował, że połowę z 8 mln koron szwedzkich (ok. 855 tys. euro) otrzymają 85–letni William C. Campbell (Irlandczyk, pracujący w USA) i 80-letni Japończyk Satoshi Omura. Drugą połowę nagrody przyznano 85-letniej Youyou Tu z Chin - to pierwsza Chinką, która otrzymała Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii, oraz 12. kobieta wyróżniona tą najbardziej prestiżową w nauce nagrodą.  

Chemia

Tegorocznymi laureatami zostali Tomas Lindahl, Paul Modrich i Aziz Sancar. Komitet docenił ich  badania mechanizmów naprawy DNA. 

Jak uzasadnił swoją decyzję Komitet Noblowski, naukowcy "wyjaśnili na poziomie molekularnym, w jaki sposób komórki naprawiają uszkodzone DNA i chronią informację genetyczną". Przyczynili się też do zrozumienia mechanizmów rozwoju nowotworów, które są efektem zaburzeń procesów naprawy. Badania nad mechanizmami naprawczymi nie tylko dostarczyły fundamentalnej wiedzy na temat funkcjonowania komórek i wyjaśniły podłoże rzadkich chorób genetycznych, ale mogą też posłużyć do udoskonalenia terapii przeciwnowotworowych. Obecnie wykorzystywane radioterapia i chemioterapia unieczynniają mechanizmy naprawy DNA w szybko dzielących się komórkach nowotworu, co prowadzi do ich zniszczenia. Lindahl jest profesorem chemii medycznej i fizycznej, emerytowanym dyrektorem Cancer Research UK w Clare Hall Laboratory w Hertfordshire (Wielka Brytania); Sancar jest profesorem biochemii i biofizyki na University of North Carolina School of Medicine (Chapel Hill, USA), Modrich pracuje obecnie w Howard Hughes Medical Institute, jest też profesorem w Duke University School of Medicine (Durham, USA). 

Literatura 

Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury otrzymała Swietłana Aleksijewicz (na zdjęciu), białoruska pisarka pisząca po rosyjsku. Nagrodę otrzymała za "polifoniczną twórczość - pomnik cierpienia i męstwa w naszych czasach". Aleksijewicz jest autorką wielu książek reporterskich, takich jak "Czarnobylska modlitwa", gdzie opisuje katastrofę elektrowni atomowej z perspektywy naocznych świadków; "Wojna nie ma w sobie nic z kobiety" (Literacka Nagroda Europy Środkowej Angelus oraz Nagroda im. Ryszarda Kapuścińskiego) – brutalnie szczera opowieść o radzieckim szowinizmie ukrytym pod powierzchnią fałszywej emancypacji; "Czasy secondhand. Koniec czerwonego człowieka" (Nagroda im. R. Kapuścińskiego), będąca historią przemian gospodarczo-społecznych, jakie miały miejsce po upadku Związku Radzieckiego. Nagroda Nobla wynosi w 2015 roku osiem mln koron szwedzkich. 

- Szukam człowieka doświadczonego, który zastanawia się nad sensem życia, traktuje je jak tajemnicę, doświadczył miłości i śmierci. Rozmawiamy o życiu jak sąsiedzi z jednych czasów - opowiada Swietłana Aleksijewicz. 

Jak twierdzi pisarka, Związek Radziecki zawsze był krajem zamkniętym, który toczył wojny i w którym ludzie odczuwali strach. - Wszystko zaczęło się jeszcze za czasów Stalina. Kuchnia była wówczas jedynym miejscem, gdzie ludzi się zbierali. Tutaj można było otwarcie rozmawiać. Było to jedyne miejsce, gdzie mówiono szczerze i skąd brały początek wszystkie rewolucje - opowiada Swietłana Aleksijewicz.

Za czasów Borysa Jelcyna oraz wczesnych rządów Władimira Putina można było mówić prawie o wszystkim. Teraz, otwarte wyrażanie własnego zdania jest niebezpieczne, bo każdy krok obywateli jest śledzony. - Wszyscy wróciliśmy do kuchni - stwierdza białoruska dziennikarka.

W "Klubie Trójki" Swietłana Aleksijewicz opowiada o "cywilizacji łez" i o ludziach, którzy dzielą się z nią swoimi opowieściami. Mówi też o "zemście kuchni" i zdradza sposób na dotarcie do szeptu tajemnicy. 

Nobel Swietłany Aleksijewicz jest pierwszym Noblem dla Białorusi. Po raz pierwszy w historii nazwisko laureata Literackiej Nagrody Nobla ogłosiła kobieta. 

Pokojowa Nagroda Nobla

Tunezyjski Kwartet Pokoju to utworzone w 2013 roku forum czterech organizacji działających na rzecz rozwoju demokracji i społeczeństwa obywatelskiego w Tunezji. W jego skład wchodzą: centrala związkowa UGTT (Powszechna Tunezyjska Unia Pracy), Tunezyjska Konfederacja Przemysłu, Handlu i Rzemiosła (UTICA), Tunezyjska Liga Praw Człowieka oraz Tunezyjska Rada Adwokacka. 

Kwartet otrzymał nagrodę za "wkład w budowanie pluralistycznej demokracji w Tunezji po jaśminowej rewolucji z 2011 r." - ogłosił Komitet Noblowski. Wg Komitetu to właśnie Kwartet miał kluczowy wpływ na udane przemiany polityczne, jakie dokonały się i dokonują w Tunezji po wybuchu arabskiej rewolucji. Zwłaszcza za rozwój dialogu w tym kraju między obywatelami, partiami i organami władzy, który trwa i przynosi efekty mimo różnic politycznych i religijnych. 

Pokojowy Nobel zostanie wręczony 10 grudnia, w rocznicę śmierci fundatora Alfreda Nobla, w Oslo. Nagroda warta jest 972 tys. dolarów. 

źródło: gazeta.pl, PolskieRadio.pl

Swietłana Aleksijewicz to 14. kobieta nagrodzona literackim Noblem. Na wieść o nagrodzie powiedziała tylko jedno słowo: "Fantastycznie".